นักวิจัยคณะวิทยาศาสตร์ มข. เปิดโลกยางนา “บ่อน้ำมันบนดิน” ถ่ายทอดนวัตกรรมครบวงจร พลิกชุมชนสู่ความยั่งยืน

           ผศ. ดร.สมพร เกษแก้ว อาจารย์ประจำสาขาวิชาชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น รักษาการในตำแหน่งรองผู้อำนวยการศูนย์ประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ  กล่าวว่า  การทำงานวิจัยเชิงลึกมานานกว่า 20 ปี ด้วยความปรารถนาอยากเห็นงานวิจัยที่เกิดประโยชน์ต่อชุมชน การใช้ประโยชน์จากไม้ยางนา ต้องเริ่มจากแนวคิดการทำให้เกษตรกรเป็นเจ้าของบ่อน้ำมันบนดิน ซึ่งคือต้นยางนา  โดยยึดหลักความเพียรอันบริสุทธิ์ ตามรอยพระราชดำริในหลวงรัชกาลที่ 9 ในการดำเนินงาน  เชื่อว่ายางนาเป็นมากกว่าไม้เศรษฐกิจธรรมดา แต่เป็นพืชเศรษฐกิจครบวงจรที่มีศักยภาพสร้างมูลค่าเพิ่มในหลายมิติ ทั้งด้านพลังงาน อาหาร และสุขภาพ ในด้านพลังงานทดแทน การนำน้ำมันยางนามาผ่านกระบวนการกลั่นเพื่อใช้เป็นน้ำมันดีเซลและเบนซินสำหรับเครื่องยนต์การเกษตร โดยเน้นการใช้นวัตกรรมต้นทุนต่ำที่ชาวบ้านสามารถสร้างและซ่อมแซมเองได้ ลดการพึ่งพาการนำเข้าจากต่างประเทศ ด้านการผลิตอาหาร การพัฒนาเทคนิคการกระตุ้นให้เกิดเห็ดป่าในสวนยางนาภายใน 2–3 ปี แสดงให้เห็นถึงการจัดการระบบนิเวศอย่างชาญฉลาด ด้วยการรักษาหน้าดินด้วยอินทรียวัตถุ และการใช้ใบยางนาแห้งที่มีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียเพื่อเปิดโอกาสให้เชื้อราเห็ดเจริญเติบโตได้ดี สร้างการเกษตรแบบผสมผสานที่ยั่งยืน  ในด้านสุขภาพและเครื่องสำอาง การค้นพบว่าสารสกัดจากใบและเปลือกยางนามีสารต้านอนุมูลอิสระสูง (Gallic acid) ถึง 26% ได้นำไปสู่การพัฒนานวัตกรรมยาสมานแผลสำหรับผู้ป่วยติดเตียงและแผลเบาหวาน ซึ่งช่วยให้แผลแห้งเร็วและลดการอักเสบ รวมถึงการผลิตสบู่ ยาสีฟัน และเซรั่มบำรุงผิวที่ตอบสนองความต้องการของตลาด